Kaçırılan çocuk, köyüne köprü kurdu

Devşirmeyle köyünden alınan Bosnalı bir çocuk Osmanlı'nın sadrazamı oldu ve doğduğu yerin yakınına Drina Köprüsü'nü yaptırdı.

16. yüzyılın başında Bosna'da, Vişegrad yakınlarındaki Sokoloviçi köyünde bir çocuk doğdu. Osmanlı'nın devşirme sistemiyle, Hristiyan ailelerden seçilen çocuklar İstanbul'a götürülür, Müslüman olarak yetiştirilir ve devlet hizmetine alınırdı. Bu çocuk da bir gün Drina nehrinin kıyısından alınıp götürüldü.

Adı Mehmet oldu. Sarayda eğitim gördü, adım adım yükseldi: Kaptan-ı derya oldu, Rumeli beylerbeyliği yaptı ve sonunda sadrazamlığa geldi. Sokollu Mehmed Paşa, Kanuni Sultan Süleyman, II. Selim ve III. Murad olmak üzere üç padişahın sadrazamı oldu. Osmanlı tarihinin en güçlü devlet adamlarından biri sayılır.

Ama doğduğu toprakları unutmadı. Vişegrad'da, Drina nehri üzerine bir köprü yaptırdı. Köprünün mimarı, dönemin en büyük mimarı Mimar Sinan'dı. Yapım 1577'de tamamlandı. On bir taş kemeri olan köprü, 180 metreye yakın uzunluğuyla bölgenin en etkileyici yapılarından biri oldu.

Köprü yüzyıllar boyunca yalnızca iki kıyıyı değil, iki dünyayı da birbirine bağladı. Birinci ve İkinci Dünya Savaşı'nda kemerlerinin bir kısmı yıkıldı; her seferinde yeniden onarıldı.

Yugoslav yazar Ivo Andriç, köprünün çevresinde geçen yüzyılları 'Drina'da Bir Köprü' (Na Drini ćuprija) romanında anlattı. Andriç 1961'de Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı. Köprü de 2007'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girdi.

Bir köyden koparılan çocuğun, yıllar sonra o köyün yanına dünyanın en güzel köprülerinden birini kurdurması, bugün hâlâ Balkanlar'da anlatılan bir hikâye. ^[1,2,3]

Sokollu Mehmed Paşa'nın adı yalnızca Drina Köprüsü'yle anılmaz. Mimar Sinan'a İstanbul'da Kadırga'daki camisini, Lüleburgaz'da büyük bir külliyeyi ve imparatorluğun farklı yerlerinde kervansaraylar, çeşmeler yaptırdı. Don ile Volga nehirlerini bir kanalla birleştirme ve Süveyş'te kanal açma gibi dönemine göre çok büyük projeler de düşündü. 1579'da İstanbul'da bir suikast sonucu hayatını kaybetti. Bosna'daki akrabalarından bazılarının da devlet hizmetinde yükseldiği bilinir.

“İnsan nereye giderse gitsin, köklerine bir köprü kurar.”