95 yıl sonra gelen teşekkür

1890'da Ertuğrul Fırkateyni Japonya açıklarında battı, köylüler hayatta kalanları kurtardı. 1985'te Tahran'da mahsur kalan Japonları bir Türk uçağı çıkardı.

1889'da Osmanlı Fırkateyni Ertuğrul, dostluk mesajı taşımak üzere İstanbul'dan Japonya'ya doğru yola çıktı. Uzun bir yolculuğun ardından Japonya'ya ulaştı, heyet Japon İmparatoru tarafından kabul edildi.

Dönüş yolunda, Eylül 1890'da gemi bir tayfuna yakalandı. Kuşimoto açıklarında, Kaşinozaki yakınlarındaki kayalara çarptı ve battı. 500'den fazla denizci hayatını kaybetti.

Fırtınanın ortasında Oşima adasındaki köylüler sahile koştu. Hayatta kalan 69 denizciyi sudan çıkardılar, yaralarını sardılar, kıt yiyeceklerini onlarla paylaştılar. Anlatılır ki köylüler kendi tavuklarını bile kesip yaralılara verdi. Kurtulanlar daha sonra Japon savaş gemileriyle İstanbul'a getirildi. Kuşimoto'da bugün hâlâ Ertuğrul şehitleri için anma törenleri yapılır.

Aradan 95 yıl geçti. 1985, İran-Irak Savaşı. Mart ayında Saddam Hüseyin, belirli bir süre sonunda İran hava sahasında uçan her uçağın hedef alınacağını duyurdu. Yabancılar ülkeden çıkmak için havalimanına akın etti; ülkeler kendi vatandaşlarını almaya uçak gönderdi.

Tahran'da 215 Japon mahsur kalmıştı. Japon uçaklarının gelmesi mümkün olmadı. Japon yetkilileri Türkiye'den yardım istedi. Başbakan Turgut Özal'ın onayıyla Türk Hava Yolları Tahran'a uçak gönderdi ve Japon vatandaşları süre dolmadan güvenle ülkeden çıkarıldı.

Japonya'da birçok kişi bu yardımın nedenini sorduğunda, cevap çoğunlukla aynı hikâyeye dayandı: Ertuğrul. İki ülke arasındaki dostluğun en çok anlatılan iki anı, birbirine bu kadar uzak yıllarda yaşandı. ^[1,2,3]

Ertuğrul Fırkateyni'nin enkazı, Kuşimoto açıklarında yıllarca denizin altında kaldı. 2000'li yıllarda Türk ve Japon araştırmacılar burada ortak sualtı kazıları yaptı ve binlerce parça çıkarıldı. Kuşimoto'da şehitler için bir anıt ve küçük bir müze bulunuyor; anma törenleri düzenli olarak yapılıyor. İki ülke arasındaki bu iki olay, 2015'te 'Ertuğrul 1890' adlı ortak bir Türk-Japon filmine de konu oldu.

“İyilik unutulmaz. Bazen bir asır sonra geri döner.”