Padişah 48 gündür ölüydü

1566'da Zigetvar önünde Kanuni Sultan Süleyman öldü. Sadrazam Sokollu Mehmed Paşa bu sırrı haftalarca ordudan sakladı.

1566 yazı. Osmanlı ordusu Macaristan'da, Zigetvar (Szigetvár) kalesinin önünde. Orduyu, 46 yıldır tahtta oturan ve artık yetmişli yaşlarına gelmiş Kanuni Sultan Süleyman yönetiyor. Bu, onun on üçüncü ve son seferi olacaktı.

Kuşatma sürerken, 6-7 Eylül gecesi padişah çadırında hayatını kaybetti. Kale henüz düşmemişti. Ordunun başındaki adamın ölümü, böyle bir anda her şeyi değiştirebilirdi: askerler moral kaybedebilir, yeniçeriler yeni padişahtan bahşiş beklentisiyle karışıklık çıkarabilir, sefer yarıda kalabilirdi.

Sadrazam Sokollu Mehmed Paşa bu yüzden haberi gizlemeye karar verdi. Orduya padişahın hasta olduğu, dinlendiği söylendi. Emirler, sanki padişahtan geliyormuş gibi yazılmaya devam etti. Anlatılır ki padişahın sesini ve yazısını taklit edebilen kişiler bile kullanıldı. Bu arada veliaht Şehzade Selim'e gizlice haber gönderildi ki tahta geçişi güvence altına alınsın.

Zigetvar birkaç gün sonra düştü. Ordu, zaferin ardından geri dönüş yoluna çıktı. Padişahın naaşının bulunduğu araba da kafilenin içindeydi; askerlerin çoğu, sultanlarının yaşadığını sanıyordu.

Kaynaklarda süre farklı verilse de sır, yaklaşık 48 gün boyunca saklandı. Haber ancak ordu Belgrad yolundayken, yeni padişah II. Selim'in tahta çıkışı güvence altına alındıktan sonra açıklandı.

Bu hikâye, Osmanlı'da devletin bir kişiden büyük görüldüğünü ve bir sadrazamın soğukkanlılığının nelere yol açabileceğini gösterir. Sokollu Mehmed Paşa, sonraki yıllarda II. Selim ve III. Murad dönemlerinde de sadrazam olarak kalacaktı. ^[1,2,3]

Zigetvar kuşatması, Hırvat komutan Nikola Zrinski'nin kaleyi son ana kadar savunmasıyla da bilinir. Zrinski, kale düşerken adamlarıyla birlikte son bir hücuma çıktı ve hayatını kaybetti. Bu yüzden kuşatma hem Türk hem Hırvat tarihinde ayrı bir yer tutar. Kanuni'nin iç organlarının Zigetvar yakınlarında toprağa verildiği, oraya sonradan bir türbe yapıldığı bilinir; türbenin kalıntıları üzerinde günümüzde arkeolojik çalışmalar yürütülüyor. Naaşı ise İstanbul'a getirilerek Süleymaniye'deki türbesine defnedildi.

“En büyük güç, bazen bir sessizliktir.”